سفره خانوارها زیر فشار گرانی؛ روغن، لبنیات و تخم‌مرغ رکورد زدند

به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس، عذرخواهی وزیر اقتصاد نه قیمت روغن را پایین می‌آورد و نه وعده مهار تورم رییس‌کل بانک مرکزی چیزی از صورتحساب سنگین خانوارهای ایرانی کم می‌کند. سیدعلی مدنی‌زاده در مجلس از مردم بابت گرانی‌ها عذرخواهی می‌کند و عبدالناصر همتی از کاهش شتاب تورم سخن می‌گوید اما درست در همان روزهایی که مقام‌های اقتصادی مشغول توضیح دستاوردها و ابراز تاسفند، آمار رسمی از اقتصادی پرده برمی‌دارد که در آن قیمت روغن نسبت به یک‌سال قبل بیش از ‌5/ 3برابر شده، لبنیات از 5/ 2 برابر گذشته و تورم سالانه دهک دوم به مرز ۸۶‌درصد رسیده است. پرسش این نیست که مسوولان از دشواری معیشت مردم خبر دارند یا نه، پرسش این است که وقتی خودشان به این وضعیت اعتراف می‌کنند، چه پاسخی برای ادامه افزایش قیمت‌ها و کوچک‌ترشدن توان خرید خانوارها دارند؟ عذرخواهی، هرقدر هم محترمانه بیان شود، جای سیاست اقتصادی موثر را نمی‌گیرد و اعلام کاهش شتاب تورم نیز تا زمانی که قیمت‌ها همچنان با سرعتی سنگین بالا می‌روند، نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه پایان بحران معیشت باشد.

همتی در میانه مهرماه از حرکت تورم نقطه‌به‌نقطه به‌سمت کاهش سخن گفت و آمار مهر نیز نشان می‌دهد این شاخص از 8/ 89‌درصد در شهریور به 7/ 88‌درصد رسیده است اما آیا کاهش 1/ 1واحد‌درصدی تورم نقطه‌ای، در اقتصادی که نرخ تورم ماهانه آن 4/ 4‌درصد و تورم سالانه‌اش 8/ 76‌درصد است، دستاوردی بوده که بتوان پشت آن پنهان شد؟ واقعیت این است که سرعت افزایش قیمت نسبت به سال قبل اندکی کمتر شده، نه اینکه قیمت‌ها کاهش یافته باشند. در همین ماه تورم سالانه 2/ 3واحد‌درصد دیگر بالا رفته و فاصله میان روایت آرامش‌بخش سیاستگذار و ارقام بازار همچنان بزرگ مانده است. شهروندی که برای خرید کالاهای ضروری به بازار می‌رود، کاهش یک شاخص آماری را در جیب خود خرج نمی‌کند، او باید بهای کالایی را بپردازد که همچنان گران‌تر می‌شود.

تازه‌ترین گزارش مرکز آمار، ابعاد این بحران را روشن‌تر می‌کند. تورم نقطه‌ای روغن‌ها و چربی‌ها به 7/ 255‌درصد، شیر و پنیر و تخم‌مرغ به 6/ 154‌درصد، گوشت و فرآورده‌های آن به 1/ 113‌درصد و نان و غلات به 5/ 97‌درصد رسیده است. این افزایش قیمت‌ها در سبدهایی رخ داده که سهم خوراکی‌ها و دخانیات در دهک اول بیش از ۴۲‌درصد و در دهک دهم نزدیک به ۲۲‌درصد است. نتیجه آنکه تورم سالانه دهک دوم 8/ 85‌درصد و دهک دهم 8/ 74‌درصد ثبت شده و میان دو سر این طیف ۱۱واحد‌درصد فاصله افتاده است. بااین‌حال مهرماه چهره دیگری هم داشته است؛ جهش قیمت حمل‌ونقل و خدمات، تورم ماهانه دهک دهم را به 7/ 5‌درصد رسانده درحالی‌که این نرخ برای دهک اول 3‌درصد بوده است. اکنون در برابر عذرخواهی وزیر اقتصاد و سخنان رییس‌کل بانک مرکزی، ارقام رسمی پرسش مهم‌تری قرار می‌دهند: وقتی گرانی از یک‌سو سفره خانوارهای کم‌هزینه را تحت فشار گذاشته و از سوی دیگر به خدمات و مخارج دهک‌های بالا سرایت کرده، سیاستگذار دقیقا کدام بخش از بحران تورم را مهار کرده است؟

روغن در صدر گرانی خوراکی‌ها

اگر قرار باشد از میان اقلام خوراکی یک گروه را به‌عنوان نماد جهش قیمت‌های یک‌ساله معرفی کنیم، روغن‌ها و چربی‌ها در صدر قرار می‌گیرند. داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد تورم نقطه‌به‌نقطه این گروه در مهرماه به 7/ 255‌درصد رسیده، این یعنی شاخص قیمت روغن‌ها و چربی‌ها نسبت‌به مهر سال گذشته حدود 56/ 3‌برابر شده است. چنین افزایشی در شرایطی رخ داده که تورم نقطه‌ای کل کشور 7/ 88‌درصد بوده و حتی میان بسیاری از گروه‌های کالایی دارای افزایش شدید قیمت نیز نرخ تورم روغن فاصله قابل‌توجهی با متوسط داشته است.

شیر، پنیر و تخم‌مرغ در جایگاه بعدی قرار می‌گیرند. تورم نقطه‌ای این گروه به 6/ 154‌درصد رسیده یعنی شاخص قیمت آن نسبت به مهر سال گذشته حدود 55/ 2 برابر شده است. در گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها نیز تورم نقطه‌ای 1/ 113‌درصد ثبت شده و زیرگروه گوشت قرمز و ماکیان افزایش 5/ 113‌درصدی داشته است. نان و غلات، یکی دیگر از گروه‌های اصلی سبد غذایی خانوارها، با تورم نقطه‌ای 5/ 97‌درصدی تقریبا دوبرابر مهر سال گذشته قیمت‌گذاری شده‌اند.

این افزایش قیمت‌ها تنها به چند قلم محدود نبوده است. تورم نقطه‌ای محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده در سایر گروه‌ها به 2/ 120‌درصد، نوشیدنی‌ها به 5/ 110‌درصد و شکر، مربا، عسل، شکلات و شیرینی به 5/ 105‌درصد رسیده است. میوه و خشکبار نیز تورم 4/ 84‌درصدی و سبزیجات و حبوبات تورم 7/ 86‌درصدی را تجربه کرده‌اند بنابراین در تمام گروه‌های عمده خوراکی، شاخص قیمت در مقایسه با مهر سال گذشته افزایش چشمگیری داشته هرچند شدت آن میان گروه‌ها یکسان نبوده است.

در مجموع، تورم نقطه‌ای خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها به 6/ 112‌درصد و تورم سالانه این گروه به 8/ 111‌درصد رسیده است. این دو شاخص مفهوم یکسانی ندارند. تورم نقطه‌ای، قیمت مهر امسال را با مهر سال گذشته مقایسه می‌کند درحالی‌که تورم سالانه بر تغییر متوسط شاخص قیمت در 12ماه اخیر نسبت‌به 12ماه پیش از آن استوار است. با وجود تفاوت روش محاسبه، هر دوعدد از تداوم افزایش شدید قیمت موادغذایی حکایت دارند.

بااین‌حال صدرنشینی روغن در تورم نقطه‌ای به‌معنای آن نیست که این گروه در خود مهرماه نیز بیشترین نقش را در افزایش شاخص قیمت داشته. تورم ماهانه روغن‌ها و چربی‌ها تنها 3/ 1‌درصد ثبت شده است. برای شناخت عوامل اصلی افزایش قیمت در مهر باید به گروه‌هایی نگاه کرد که در همین ماه رشد بیشتری داشته‌اند و وزن آنها در سبد مصرفی نیز قابل‌توجه بوده است.

سبزیجات؛ پیشتاز گرانی ماهانه سفره

مهرماه برای همه اقلام خوراکی با سرعت یکسانی از افزایش قیمت همراه نبود درحالی‌که تورم ماهانه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها 3/ 2‌درصد ثبت شده، برخی زیرگروه‌ها رشد بسیار بالاتری داشته‌اند. در میان گروه‌های غذایی، محصولات خوراکی طبقه‌بندی‌نشده در سایر گروه‌ها با نرخ 6/ 8‌درصد بیشترین تورم ماهانه را ثبت کرده‌اند. پس از آن، سبزیجات و حبوبات و همچنین ماهی‌ها و صدف‌داران هرکدام با افزایش 5/ 7‌درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفته‌اند. نکته مهم درباره سبزیجات و حبوبات تنها نرخ رشد قیمت آنها نیست بلکه سهم این گروه در افزایش شاخص عمومی قیمت‌هاست. ضریب اهمیت سبزیجات و حبوبات در سبد مصرفی کشور 08/ 4‌درصد بوده و محاسبات براساس تغییر شاخص قیمت نشان می‌دهد این گروه حدود 37/ 0واحد‌درصد در تورم ماهانه کل نقش داشته است. به این ترتیب در میان زیرگروه‌های خوراکی، سبزیجات و حبوبات یکی از مهم‌ترین عوامل افزایش قیمت مهر بوده‌اند.

نان و غلات نیز با تورم ماهانه 8/ 2‌درصدی، به‌دلیل ضریب اهمیت 38/ 6‌درصدی، اثر قابل‌توجهی بر شاخص کل داشته‌اند. سهم تقریبی این گروه از افزایش ماهانه قیمت‌ها حدود 24/ 0‌واحد‌درصد برآورد می‌شود. شیر، پنیر و تخم‌مرغ با تورم ماهانه 7/ 2‌درصدی، حدود 12/ 0‌واحد‌درصد در افزایش شاخص کل نقش داشته‌اند. این ارقام نشان می‌دهند برای شناسایی عوامل اثرگذار بر تورم، نمی‌توان تنها گروه‌ها را براساس نرخ رشد قیمت رتبه‌بندی کرد؛ وزن هر گروه در سبد مصرفی نیز اهمیت دارد.

در مقابل، برخی گروه‌های خوراکی در مهر افزایش قیمت محدودتری داشته‌اند. تورم ماهانه گروه گوشت قرمز، سفید و فرآورده‌های آنها 2/ 0‌درصد بوده و زیرگروه گوشت قرمز و ماکیان حتی کاهش قیمت 4/ 0‌درصدی را ثبت کرده است. روغن‌ها و چربی‌ها نیز با وجود تورم نقطه‌ای بسیار بالا، در مهر تنها 3/ 1‌درصد گران شده‌اند.

در گروه میوه و خشکبار، شاخص قیمت ماهانه 5/ 1‌درصد کاهش یافته است. بااین‌حال این کاهش به‌معنای بازگشت قیمت‌ها به سطح سال گذشته نیست زیرا تورم نقطه‌ای همین گروه همچنان 4/ 84‌درصد بوده است بنابراین کاهش قیمت در یک‌ماه را نباید با از میان‌رفتن افزایش قیمت‌های انباشته اشتباه گرفت.

مجموع این تغییرات سبب شده خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها با وجود تورم ماهانه پایین‌تر از شاخص کل، سهم مهمی در افزایش قیمت‌های مهر داشته باشند. برآوردها نشان می‌دهد این گروه حدود 95/ 0واحد‌درصد از تورم ماهانه کشور را توضیح می‌دهد؛ سهمی نزدیک به حمل‌ونقل که تورم ماهانه آن 7/ 10‌درصد بوده است.

به این ترتیب مهرماه در بازار خوراکی‌ها با دو روند همراه بوده است؛ تداوم سطح بالای قیمت‌ها در مقایسه با سال گذشته و جابه‌جایی عوامل اصلی افزایش ماهانه قیمت میان گروه‌های مختلف غذایی.

شکاف ۱۱ واحد‌درصدی میان دهک‌ها

افزایش شدید قیمت موادغذایی زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که اثر آن بر سبد مصرفی دهک‌های مختلف بررسی شود. گزارش مرکز آمار نشان می‌دهد تورم سالانه مهرماه برای همه دهک‌های هزینه‌ای یکسان نبوده و میان بیشترین و کمترین نرخ، فاصله ۱۱واحد‌درصدی وجود داشته است. دهک دوم با تورم سالانه 8/ 85‌درصد در صدر قرار گرفته درحالی‌که دهک دهم با نرخ 8/ 74‌درصد پایین‌ترین تورم سالانه را ثبت کرده است.

تورم سالانه دهک اول و سوم هرکدام 8/ 84‌درصد بوده است. این نرخ در دهک چهارم به 7/ 82‌درصد، دهک پنجم به 5/ 81‌درصد و دهک ششم به 9/ 79‌درصد رسیده است. دهک هفتم تورم 5/ 78‌درصدی، دهک هشتم تورم ۷۷‌درصدی و دهک نهم تورم 6/ 75‌درصدی را تجربه کرده‌اند. به این ترتیب، از دهک سوم به بعد، نرخ تورم سالانه با حرکت به سمت دهک‌های بالاتر تقریبا به‌صورت پیوسته کاهش یافته است.

مقایسه این ارقام با میانگین کشوری نشان می‌دهد هشت دهک نخست تورمی بالاتر از نرخ عمومی 8/ 76‌درصدی داشته‌اند و تنها دهک‌های نهم و دهم پایین‌تر از میانگین قرار گرفته‌اند. تورم دهک اول نیز ۱۰ واحد‌درصد بیشتر از دهک دهم بوده است. این اختلاف‌ها در شرایطی ثبت شده‌اند که حتی پایین‌ترین نرخ تورم سالانه دهک‌ها نیز نزدیک به ۷۵‌درصد بوده اما منشا این شکاف چیست؟ بخشی از پاسخ را باید در تفاوت وزن گروه‌های کالایی در سبد مصرفی خانوارها جست‌وجو کرد. دهک‌های پایین سهم بیشتری از سبد خود را به خوراکی‌ها اختصاص می‌دهند و در دوره‌ای که تورم سالانه مواد غذایی از ۱۱۲‌درصد عبور کرده، همین تفاوت ترکیب هزینه‌ها به افزایش نرخ تورم آنها کمک کرده است.

از سوی دیگر، نرخ تورم سالانه خوراکی‌ها و دخانیات نیز میان دهک‌ها متفاوت بوده است. این شاخص برای دهک اول 3/ 120‌درصد و برای دهک دهم 5/ 107‌درصد گزارش شده است؛ اختلافی 8/ 12واحد‌درصدی که در کنار تفاوت وزن این گروه، نقش مهمی در توضیح نرخ تورم کلی دهک‌ها دارد.

در مقابل، تورم سالانه کالاهای غیرخوراکی و خدمات برای دهک دهم 4/ 63‌درصد و برای دهک اول 8/ 52‌درصد بوده بنابراین در گروه غیرخوراکی‌ها، جهت اختلاف برعکس است و دهک دهم نرخ بالاتری دارد.

این تفاوت‌ها نشان می‌دهد نرخ تورم هر دهک حاصل تغییر قیمت مجموعه‌ای از کالاها و خدمات با ضرایب اهمیت متفاوت است. به همین دلیل نرخ تورم عمومی کشور نمی‌تواند به‌تنهایی وضعیت افزایش قیمت سبد مصرفی همه خانوارها را توضیح دهد.

سهم نان و روغن از سبد دهک‌های پایین

برای فهمیدن ارتباط میان گرانی خوراکی‌ها و اختلاف تورم دهک‌ها، باید به جزئیات سبد مصرفی خانوارها مراجعه کرد. داده‌های مرکز آمار نشان می‌دهد خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات 36/ 42درصد از وزن سبد دهک اول را تشکیل می‌دهند درحالی‌که سهم این گروه در دهک دهم 55/ 21‌درصد است. به بیان دیگر، وزن این گروه در سبد دهک اول تقریبا دوبرابر دهک دهم بوده است.

این اختلاف در مورد برخی اقلام ضروری بسیار بیشتر است. نان و غلات 88/ 9‌درصد از سبد دهک اول را تشکیل می‌دهند اما وزن آنها در دهک دهم تنها 67/ 4‌درصد است بنابراین سهم نان و غلات در سبد دهک اول بیش از دوبرابر دهک دهم بوده است. این تفاوت در شرایطی اهمیت دارد که تورم نقطه‌ای نان و غلات در مهرماه به 5/ 97‌درصد رسیده است.

در گروه شیر، پنیر و تخم‌مرغ نیز ضریب اهمیت برای دهک اول 91/ 4‌درصد و برای دهک دهم 97/ 1‌درصد بوده یعنی وزن لبنیات و تخم‌مرغ در سبد دهک اول نزدیک به 5/ 2برابر دهک دهم است. تورم نقطه‌ای 6/ 154‌درصدی این گروه نشان می‌دهد افزایش قیمت کالاهایی با وزن بیشتر در سبد دهک‌های پایین، تا چه اندازه می‌تواند بر شاخص تورم آنها اثر بگذارد.

اختلاف وزن روغن‌ها و چربی‌ها حتی بیشتر است. این گروه 57/ 2‌درصد از سبد دهک اول و تنها 80/ 0‌درصد از سبد دهک دهم را تشکیل می‌دهد. در نتیجه، وزن روغن در سبد دهک اول بیش از 2/ 3برابر دهک دهم بوده است. چنین اختلافی در کنار تورم نقطه‌ای 7/ 255‌درصدی روغن، یکی از مهم‌ترین نمونه‌های ارتباط میان گرانی شدید موادغذایی و تفاوت ساختار هزینه خانوارهاست. سبزیجات و حبوبات نیز سهم 10/ 7‌درصدی در سبد دهک اول دارند درحالی‌که این نسبت در دهک دهم 52/ 2‌درصد است. وزن این گروه در سبد دهک اول تقریبا 8/ 2‌برابر دهک دهم بوده و تورم ماهانه 5/ 7‌درصدی آن در مهر، اهمیت بیشتری به این تفاوت داده است.

مجموع وزن نان و غلات، لبنیات و تخم‌مرغ، روغن‌ها و چربی‌ها و سبزیجات و حبوبات در سبد دهک اول به 46/ 24‌درصد می‌رسد. سهم همین چهارگروه در سبد دهک دهم تنها 96/ 9‌درصد بوده بنابراین نزدیک به یک‌چهارم وزن سبد مصرفی دهک اول به چهارگروه غذایی اختصاص دارد که در یک‌سال گذشته افزایش قیمت‌های سنگینی را تجربه کرده‌اند.

البته این ارقام سهم گروه‌ها در سبد شاخص قیمت را نشان می‌دهند، نه مبلغ ریالی هزینه خانوارها را. ممکن است خانوارهای دهک‌های بالاتر از نظر مبلغ مطلق، هزینه بیشتری برای خرید موادغذایی داشته باشند اما به‌دلیل بزرگ‌تر بودن سایر مخارج، سهم خوراکی‌ها در سبد آنها کمتر باشد.

با این ‌حال از نظر محاسبه تورم، تفاوت وزن این گروه‌ها اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد. افزایش شدید قیمت موادغذایی در سبدی که سهم بیشتری از آن به خوراکی‌ها اختصاص یافته، اثر بزرگ‌تری بر شاخص قیمت خانوار می‌گذارد و این سازوکار بخشی از شکاف تورم سالانه دهک‌های هزینه‌ای را توضیح می‌دهد.

چرخش فشار تورمی در مهرماه

با وجود آنکه دهک‌های پایین در مقیاس سالانه تورم بیشتری تجربه کرده‌اند، آمار تورم ماهانه مهرماه تصویر متفاوتی ارائه می‌دهد. در این ماه، تورم دهک اول 3درصد بوده و با حرکت به‌سمت دهک‌های بالاتر افزایش یافته است. این نرخ برای دهک دوم 12/ 3‌درصد، دهک سوم 30/ 3‌درصد، دهک چهارم 41/ 3‌درصد و دهک پنجم 62/ 3‌درصد ثبت شده است.

تورم ماهانه دهک ششم به 79/ 3‌درصد، دهک هفتم به 93/ 3‌درصد، دهک هشتم به 22/ 4‌درصد و دهک نهم به 58/ 4‌درصد رسیده و درنهایت دهک دهم با نرخ 70/ 5‌درصد بیشترین تورم ماهانه را داشته بنابراین نرخ افزایش قیمت سبد دهک دهم در مهر تقریبا 9/ 1 برابر دهک اول بوده و فاصله این دو به 7/ 2‌واحد‌درصد رسیده است.

این تفاوت برخلاف روند تورم سالانه است اما منشا آن را می‌توان در تغییر ترکیب افزایش قیمت‌ها پیدا کرد. در مهرماه، تورم ماهانه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات 4/ 2‌درصد بوده درحالی‌که کالاهای غیرخوراکی و خدمات افزایش قیمت 8/ 5‌درصدی را ثبت کرده‌اند بنابراین گروه‌هایی که وزن بیشتری در سبد دهک‌های بالا دارند، با سرعت بیشتری

گران شده‌اند. جدول سهم گروه‌ها از تورم ماهانه نشان می‌دهد از افزایش 3‌درصدی شاخص قیمت دهک اول، 23/ 1واحد‌درصد مربوط به خوراکی‌ها و دخانیات بوده در مقابل، سهم کالاهای غیرخوراکی و خدمات به 77/ 1 واحد‌درصد رسیده است بنابراین خوراکی‌ها و دخانیات حدود ۴۱‌درصد تورم ماهانه دهک اول را توضیح داده‌اند اما در دهک دهم، از تورم ماهانه ۵٫۷‌درصدی، سهم خوراکی‌ها و دخانیات تنها 87/ 0‌واحد‌درصد بوده است. درمقابل، کالاهای غیرخوراکی و خدمات 83/ 4واحد‌درصد از تورم این دهک را تشکیل داده‌اند یعنی نزدیک به ۸۵‌درصد کل افزایش قیمت ماهانه سبد دهک دهم.به این ترتیب سهم خوراکی‌ها در تورم دهک اول 36/ 0‌واحد‌درصد بیشتر از دهک دهم بوده اما سهم غیرخوراکی‌ها در تورم دهک دهم 06/ 3واحد‌درصد بالاتر از دهک اول قرار گرفته است. حاصل این‌دو اختلاف، همان شکاف 7/ 2واحد‌درصدی تورم ماهانه است. این ارقام نشان می‌دهند افزایش شدیدتر قیمت کالاهای غیرخوراکی و خدمات در مهرماه، سبب شده نرخ تورم ماهانه دهک‌های بالا از دهک‌های پایین پیشی بگیرد بنابراین تفاوت تورم ماهانه و سالانه دهک‌ها را باید نتیجه تغییر ترکیب گروه‌های اثرگذار بر قیمت‌ها دانست، نه تناقض در داده‌های تورمی.

حمل‌ونقل؛ عامل اصلی اختلاف تورم مهر

در میان گروه‌های غیرخوراکی، حمل‌ونقل بیشترین نقش را در ایجاد شکاف تورم ماهانه دهک اول و دهم داشته است. این گروه در مهرماه افزایش قیمت 7/ 10‌درصدی را ثبت کرده و سهم آن از تورم دهک دهم به 76/ 1‌واحد‌درصد رسیده است. در مقابل، سهم حمل‌ونقل در تورم دهک اول تنها 23/ 0‌واحد‌درصد بوده است. اختلاف این دورقم به 53/ 1‌واحد‌درصد می‌رسد به بیان دیگر، حمل‌ونقل به‌تنهایی حدود ۵۷‌درصد فاصله 7/ 2 واحد‌درصدی تورم ماهانه دهک اول و دهم را توضیح می‌دهد. این موضوع با تفاوت وزن حمل‌ونقل در سبد خانوارها ارتباط دارد. ضریب اهمیت این گروه در دهک اول 52/ 3‌درصد است درحالی‌که در دهک دهم به 66/ 13‌درصد می‌رسد بنابراین وزن حمل‌ونقل در سبد دهک دهم نزدیک به 9/ 3 برابر دهک اول است.

جزئیات تورم مهرماه نشان می‌دهد هزینه خرید وسایل نقلیه در این ماه 5/ 14‌درصد افزایش یافته و قیمت کالاها و خدمات مربوط به استفاده از وسایل حمل‌ونقل شخصی نیز ۱۰‌درصد و خدمات حمل‌ونقل عمومی 7/ 5‌درصد رشد کرده است. افزایش قیمت در این بخش‌ها به‌دلیل وزن بالاتر حمل‌ونقل در سبد دهک‌های بالا، اثر بیشتری بر تورم آنها داشته است.

پوشاک و کفش نیز در ایجاد اختلاف تورم ماهانه نقش داشته‌اند. این گروه در مهرماه 8/ 7‌درصد گران شده و سهم آن از تورم دهک اول 09/ 0‌واحد‌درصد بوده است. در مقابل، پوشاک و کفش 50/ 0واحد‌درصد از تورم ماهانه دهک دهم را تشکیل داده‌اند؛ اختلافی معادل 41/ 0‌واحد‌درصد. در گروه آموزش، تورم ماهانه 5/ 23‌درصدی ثبت شده که بالاترین نرخ میان گروه‌های اصلی است. با این ‌حال سهم آموزش از تورم ماهانه دهک اول تنها 03/ 0واحد‌درصد و در دهک دهم 22/ 0‌واحد‌درصد بوده است. ضریب اهمیت آموزش نیز در سبد دهک اول 15/ 0‌درصد و در دهک دهم 46/ 1‌درصد است؛ اختلافی که نشان می‌دهد افزایش قیمت یک گروه با وزن‌های متفاوت، آثار مختلفی بر شاخص تورم خانوارها دارد. بهداشت و درمان نیز سهم 24/ 0‌واحد‌درصدی در تورم دهک اول و سهم 41/ 0‌واحد‌درصدی در دهک دهم داشته است. درمجموع، افزایش قیمت حمل‌ونقل، پوشاک، آموزش و درمان توضیح می‌دهد چرا در مهرماه تورم سبد خانوارهای دهک‌های بالا سریع‌تر افزایش یافته است.

بررسی همزمان تورم اقلام خوراکی و دهک‌های هزینه‌ای، دو ویژگی مهم گرانی در مهرماه را آشکار می‌کند. در مقیاس سالانه، افزایش شدید قیمت موادغذایی و وزن بالاتر آنها در سبد دهک‌های پایین، با تورم بیشتر این خانوارها همراه بوده است. در مقیاس ماهانه اما افزایش سریع‌تر قیمت کالاهای غیرخوراکی و خدمات به‌ویژه حمل‌ونقل موجب شده دهک‌های بالا نرخ تورم بیشتری را ثبت کنند.

با این ‌حال این تفاوت نرخ‌ها به‌تنهایی معادل تفاوت در میزان کاهش رفاه یا قدرت خرید خانوارها نیست. برای سنجش چنین پیامدهایی باید داده‌های مربوط‌به درآمد، مخارج واقعی و تغییر مقدار مصرف نیز بررسی شود. آنچه ارقام مرکز آمار به‌روشنی نشان می‌دهند این است که در اقتصادی با افزایش شدید و نامتوازن قیمت‌ها، یک نرخ عمومی تورم نمی‌تواند تمام تفاوت‌های هزینه زندگی خانوارها را توضیح دهد.