یلدای دیجیتال؛ وقتی تورم به بازار آنلاین هم رحم نمی‌کند

آیلین سیروس: شب یلدا به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مناسبت‌های فرهنگی ایران، سال‌هاست که نه‌تنها بازار سنتی، بلکه اکوسیستم تجارت دیجیتال را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این حال، یلدای امسال نشان داد که حتی رشد فروش آنلاین و تبلیغات دیجیتال نیز نتوانسته اثر تورم و افزایش هزینه‌ها را پنهان کند.

فشار قیمت‌ها از بازار سنتی تا پلتفرم‌های آنلاین

در روزهای منتهی به شب یلدا، پلتفرم‌های فروش اینترنتی، سوپرمارکت‌های آنلاین و اپلیکیشن‌های ارسال فوری، شاهد افزایش جست‌وجو و ترافیک کاربران بودند.

اما این افزایش تقاضا، الزاماً به رشد واقعی فروش منجر نشد. بررسی قیمت‌ها نشان می‌دهد که:

• هندوانه در فروشگاه‌های آنلاین با قیمت هر کیلو ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان عرضه شد

• انار درجه‌یک در برخی پلتفرم‌ها به بیش از ۱۰۰ هزار تومان در هر کیلو رسید

• بسته‌های آجیل یلدایی آنلاین با قیمت‌های بالای یک میلیون تومان، عملاً از سبد خرید بسیاری از کاربران حذف شدند

افزایش هزینه لجستیک، بسته‌بندی، کمیسیون پلتفرم‌ها و تبلیغات دیجیتال، باعث شده قیمت نهایی کالا در فضای آنلاین در برخی موارد حتی بالاتر از بازار فیزیکی باشد.

تخفیف‌های یلدایی؛ واقعی یا نمایشی؟

بخش قابل توجهی از کمپین‌های یلدایی فروشگاه‌های اینترنتی، بر «تخفیف» متمرکز بود. اما مقایسه قیمت‌ها نشان می‌دهد که بسیاری از این تخفیف‌ها، بیشتر جنبه تبلیغاتی داشته و در عمل، تنها بخشی از افزایش قیمت قبلی را جبران کرده‌اند. این موضوع، به کاهش اعتماد مصرف‌کننده و احتیاط بیشتر در خرید آنلاین منجر شده است.

یلدا و اقتصاد پلتفرمی؛ سود برای چه کسی؟

اگرچه برخی پلتفرم‌های بزرگ توانستند از افزایش ترافیک یلدایی سود ببرند، اما برای کسب‌وکارهای کوچک آنلاین، یلدا الزاماً فصل رونق نبود. افزایش هزینه تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی، رشد نرخ کلیک و رقابت شدید، باعث شد حاشیه سود بسیاری از فروشندگان کاهش یابد.

در واقع، یلدای امسال بیش از آنکه جشن فروش باشد، به آزمونی برای تاب‌آوری اقتصاد دیجیتال در برابر تورم تبدیل شد؛ آزمونی که نشان داد حتی فناوری و فروش آنلاین نیز بدون ثبات اقتصادی، نمی‌توانند ناجی قدرت خرید مردم باشند.

یلدایی با طعم داده و تردید

یلدا همواره نماد امید و عبور از تاریکی بوده است، اما داده‌های بازار نشان می‌دهد که برای بسیاری از خانوارها، این شب به تصمیم‌گیری میان «خرید حداقلی» یا «حذف کامل» آیین‌ها ختم شده است. یلدای امسال، نه‌تنها سفره‌ها، بلکه اعتماد به تخفیف‌ها و وعده‌های اقتصادی را نیز کوچک‌تر کرد.