نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس، بانک جهانی در نسخه ۲۰۲۶ «اطلس توسعه جهانی» تلاش کرده تصویری جامع از وضعیت توسعه در جهان ارائه دهد؛ تصویری که بر پایه بیش از ۱۲۱ هزار داده و ۱۰۷ مجموعه آماری شکل گرفته و در قالب ده‌ها نمودار و روایت تعاملی تنظیم شده است. ساختار این گزارش بر پنج محور اصلی دانش بانک جهانی شامل «مردم»، «رفاه»، «سیاره»، «زیرساخت» و «دیجیتال» استوار است و موضوعاتی از آموزش و اشتغال گرفته تا آب سالم، برق و اینترنت را در بر می‌گیرد.
هسته اصلی گزارش بر یک پرسش متمرکز است که کدام کشورها سریع‌تر در مسیر توسعه حرکت می‌کنند و کدام کشورها در حال عقب‌ماندن هستند؟ برای پاسخ به این پرسش، بانک جهانی چارچوبی طراحی کرده که کشورها را بر اساس نقطه شروع خودشان ارزیابی می‌کند و ملاک بر اساس مقایسه مطلق با دیگر کشورها نیست.
نتیجه این ارزیابی نگران‌کننده است. به گفته گزارش، سرعت پیشرفت جهانی اکنون به پایین‌ترین سطح خود در سه‌چهارم قرن اخیر رسیده است. با این حال، میانگین جهانی تمام واقعیت را نشان نمی‌دهد. در دل همین روند کند، کشورهایی وجود دارند که توانسته‌اند مسیر متفاوتی طی کنند و با سرعت بیشتری توسعه پیدا کنند. بانک جهانی این کشورها را نمونه‌هایی از امکان‌پذیر بودن پیشرفت می‌داند.
یکی از هشداردهنده‌ترین بخش‌های گزارش به روند فقر جهانی مربوط می‌شود. بانک جهانی می‌گوید اگر روندهای فعلی ادامه پیدا کند، کاهش فقر جهانی نه‌تنها متوقف می‌شود بلکه ممکن است دوباره روندی صعودی به خود بگیرد.
بر اساس این گزارش، در ۴۳ کشوری که همچنان نرخ بالایی از فقر شدید دارند، وضعیت یا بدون تغییر باقی خواهد ماند یا حتی بدتر می‌شود. این موضوع نشان می‌دهد که بخشی از جهان در خطر گرفتار شدن در چرخه مزمن فقر قرار دارد.
در عین حال، گزارش تاکید می‌کند که این مسیر اجتناب‌ناپذیر نیست. در ۱۰ کشور، عمدتاً در منطقه جنوب صحرای آفریقا، اگر روند فعلی ادامه یابد، نرخ فقر شدید تا سال ۲۰۵۰ می‌تواند به کمتر از ۱۰ درصد برسد. از نگاه بانک جهانی، همین نمونه‌ها نشان می‌دهد که حتی کشورهایی با شرایط دشوار نیز در صورت تداوم سیاست‌های موثر می‌توانند مسیر توسعه را تغییر دهند.
بخش دیگری از گزارش به مشارکت اقتصادی زنان اختصاص دارد؛ حوزه‌ای که بانک جهانی آن را یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های استفاده‌نشده اقتصاد جهانی می‌داند. طبق گزارش، مشارکت کامل زنان در بازار کار می‌تواند تریلیون‌ها دلار به تولید ناخالص داخلی جهان اضافه کند، اما فاصله میان زنان و مردان همچنان بسیار زیاد است.
در حال حاضر تنها ۵۵ درصد زنان در بازار کار حضور دارند، در حالی که این رقم برای مردان حدود ۸۰ درصد است. اگر روند کنونی ادامه پیدا کند، جهان بیش از ۳۵۰ سال تا رسیدن به برابری کامل فاصله خواهد داشت.
با این حال، گزارش نمونه‌هایی از تغییر سریع را نیز نشان می‌دهد. در ترکیه نرخ مشارکت زنان در بازار کار طی تنها یک دهه از ۳۴ درصد در سال ۲۰۱۵ به نزدیک ۴۲ درصد در سال ۲۰۲۴ رسیده است؛ رشدی که بر اساس روند تاریخی معمول، حدود ۳۶ سال زمان نیاز داشت. بانک جهانی این تجربه را نشانه‌ای از اثرگذاری سیاست‌های حمایتی و اصلاحات ساختاری می‌داند.
گزارش بانک جهانی نشان می‌دهد تعداد افرادی که به برق دسترسی ندارند، از ۱.۳ میلیارد نفر در سال ۲۰۰۰ به ۶۶۶ میلیون نفر در سال ۲۰۲۳ کاهش یافته است؛ پیشرفتی قابل توجه که با این حال توزیع بسیار نابرابری دارد.
تقریباً ۹ نفر از هر ۱۰ نفر در جهان که هنوز به برق دسترسی ندارند، در منطقه جنوب صحرای آفریقا زندگی می‌کنند و تنها هشت کشور، نیمی از کل جمعیت فاقد برق جهان را در خود جای داده‌اند.
این شکاف به‌ویژه در مناطق روستایی شدیدتر است. در سال ۲۰۲۳ تنها یک‌سوم جمعیت روستایی جنوب صحرای آفریقا به برق دسترسی داشتند، در حالی که این نسبت در مناطق شهری بیش از چهارپنجم بوده است.
در میان نمونه‌های موفق، اتیوپی به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین تجربه‌های پیشرفت معرفی شده است. این کشور که زمانی تقریباً فاقد برق‌رسانی روستایی بود، اکنون توانسته دسترسی روستایی را به نزدیک ۵۰ درصد برساند و در مناطق شهری به آستانه دسترسی همگانی نزدیک شود.
بانک جهانی در بخش محیط‌زیست گزارش خود تاکید می‌کند که بحران آب تنها به دسترسی فیزیکی محدود نیست و کیفیت آب اکنون به یکی از سخت‌ترین چالش‌های توسعه تبدیل شده است.
در سال ۲۰۲۴ حدود ۲.۱ میلیارد نفر به آب آشامیدنی ایمن دسترسی نداشتند. گزارش نشان می‌دهد که از میان سه مولفه اصلی آب سالم (دسترسی، تداوم و کیفیت) کیفیت آب بیش از همه عقب مانده است.
بر اساس تجربه تاریخی کشورها، افزایش دسترسی به آب از ۴۰ درصد به ۷۵ درصد جمعیت یک کشور معمولاً حدود ۳۳ سال زمان می‌برد. اما ارتقای کیفیت آب به همان سطح پیشرفت، سه برابر بیشتر زمان نیاز دارد. بانک جهانی هشدار می‌دهد که کشورها نباید کیفیت آب را صرفاً موضوعی فرعی در توسعه زیرساخت‌ها تلقی کنند.
گزارش همچنین به شکاف دیجیتال جهانی پرداخته و نشان می‌دهد اگرچه دسترسی به اینترنت طی دو دهه گذشته گسترش یافته، اما هنوز ۲.۲ میلیارد نفر در جهان به اینترنت متصل نیستند.
حتی در میان افرادی که به اینترنت دسترسی دارند نیز کیفیت اتصال بسیار متفاوت است. سرعت اینترنت اکنون به عاملی تعیین‌کننده برای دسترسی به آموزش، خدمات سلامت و فرصت‌های اقتصادی تبدیل شده، اما بسیاری از کشورها همچنان به اینترنت کم‌سرعت وابسته‌اند؛ مسئله‌ای که مانع بهره‌برداری کامل از مزایای اقتصاد دیجیتال می‌شود.
بررسی عملکرد بازارهای مالی نشان می‌دهد که اونس طلا و نقره، دلار و طلای ۱۸ عیار در هفته منتهی به آبانماه روندی نزولی را تجربه کردند.
قیمت جهانی طلا در هفته گذشته، برخلاف انتظارات بازار، تحت فشار فروش قرار گرفت و با افتی حدود ۳ درصدی به کمتر از ۳۹۰۰ دلار در هر اونس رسید که پایین‌ترین سطح در بیش از یک سال گذشته محسوب می‌شود. این کاهش در شرایطی رخ داد که فدرالرزرو نرخ بهره را بدون تغییر حفظ کرد، بازده اوراق قرضه آمریکا بهشدت کاهش یافت و دلار نیز از سقفهای اخیر خود عقب نشست. با این حال، نگرانی از تداوم سیاست پولی انقباضی، رشد اقتصادی آمریکا و فشارهای تورمی ناشی از جنگ ایران، انتظارات سرمایه‌گذاران درباره مسیر آینده نرخ بهره را تغییر داده و مانع از حمایت عوامل سنتی از قیمت طلا شده است.
بورس تهران در شرایطی با خروج پول حقیقی و فشار فروش مواجه است که بسیاری از شرکتها از نظر بنیادی در وضعیت مناسبی قرار دارند. گزارشهای ششماهه و ماهانه نیز از بهبود عملکرد برخی صنایع حکایت می‌کنند. بااینحال، نااطمینانی سیاسی و نگرانی از تشدید تنشها مانع بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران شده است. امین بیگانی، کارشناس بازار سرمایه، معتقد است مشکل اصلی بورس در شرایط فعلی کمبود ارزندگی نیست، بلکه ریسکهای سیاسی و نگرانی از مداخله دولت در سودآوری شرکتهاست.
نرخ رسمی انواع ارز در مرکز مبادله ایران برای روز یکشنبه ۱۰ آبان ۱۴۰۵ اعلام شد که بر اساس آن دلار حواله به رقم ۱,۸۷۵,۴۰۷ ریال رسید.