تاثیر جنگ روسیه و اوکراین بر بورس تهران

اشغال اوکراین توسط روسیه به بحران مالی نمی‌انجامد، اما کامودیتی‌ها را متأثر خواهد کرد: حمله روسیه به اوکراین و اشغال احتمالی این کشور، بر دنیای سرمایه‌گذاری تأثیرگذار خواهد بود. از آنجایی که سهم روسیه از اقتصاد جهانی تنها ۱٫۳% بوده و تقریباً تمام کشورهای بزرگ دنیا کمتر از ۰٫۲% از دارایی‌هایشان را در روسیه نگه می‌دارند، احتمال وقوع بحران اقتصادی و مالی در سراسر دنیا را بسیار کم ارزیابی می‌کنیم. اما مساله اصلی، کامودیتی‌ها هستند. روسیه تامین‌کننده ۴۱% از گاز وارداتی اروپا، تولیدکننده ۱۰% از کل نفت تولیدشده در دنیا و بازیگر مهمی در تجارت انواع کود شیمیایی، مس، آلومینیوم، نیکل و پالادیوم است. روسیه و اوکراین، هر دو نقش مهمی در صادرات گندم و دانه‌های کشاورزی مشابه نیز دارند. اعتقاد داریم که تنش‌های اخیر در اوکراین، در دو سناریوی محتمل پیش خواهد رفت:

۱- سقوط اوکراین در کوتاه‌مدت و جایگزینی دولت فعلی با دولتی نزدیک به روسیه. در نتیجه، اعمال تحریم‌های جدی جامعه جهانی علیه روسیه و ورود این کشور به دوران انزوا. ۲- طولانی شدن جنگ در خاک اوکراین و اتحاد و کمک کشورهای عضو ناتو برای حفظ اوکراین. در نتیجه، پررنگ شدن احتمال رودررویی مستقیم ناتو با روسیه و گسترش دامنه جنگ.

معتقدیم که نگرانی‌های سمت عرضه تحت هر دو سناریو در کوتاه‌مدت، قیمت کامودیتی‌های صنعتی، سوخت‌های فسیلی و محصولات غذایی را با افزایش روبرو خواهد کرد. ولی تداوم جنگ، احتمال افتادن سایه رکود بر اقتصاد جهانی را تقویت ‌می‌کند، که خود به تعدیل شدن قیمت کامودیتی‌ها خواهد انجامید. قضاوت در خصوص تاثیرگذاری این رویداد بر بازارهای مالی در بلندمدت، نیازمند گذشت زمان و بررسی عمق تحریم‌های غرب علیه روسیه است. اگر تمام نظام مالی و بانکی روسیه تحریم شود، دشواری ایجاد شده برای مبادلات نفت و گاز، سطح قیمت‌ها را به جایی خواهد رساند که خطر رکود را پررنگ می‌سازد. کردیت‌سوئیس در گزارش اخیر خود وقوع چنین سناریویی را معادل نفت برنت حداقل ۱۲۵ دلاری و حداکثر بالای ۱۵۰ دلار در هر بشکه برآورد کرده است. طبق برآورد اقتصاددانان کردیت سوئیس، تداوم نفت و گاز در قیمت‌های فعلی، ۰٫۵ تا ۰٫۷ واحد از رشد اقتصاد جهانی خواهد کاست. بررسی موارد تاریخی مشابه نشان می‌دهد که اگر مبلغ نفت مصرفی در جهان به بیش از ۴% اندازه اقتصاد جهان برسد (معادل نفت برنت ۱۲۵$ در هر بشکه)، ریسک رکود در اقتصاد جهانی افزایش می‌یابد. نفت ۱۷۰ دلاری، (معادل ۶ الی ۷ درصد از اقتصاد جهان)، این رکود را بسیار محتمل خواهد کرد.

اگرچه قضاوت بهتر در خصوص تبعات جنگ روسیه و اوکراین نیازمند بررسی کم‌وکیف تحریم‌های بین المللی علیه روسیه است، اما حداقل در کوتاه‌مدت می‌توان انتظار داشت که شرکت‌های تولیدکننده «کامودیتی‌های صنعتی»، «محصولات و فرآورده‌های وابسته به نفت ‌و گاز» و «کود اوره کشاورزی» از نرخ‌های فروش بهتر برخوردار شوند.