رابطه آلودگی هوای تهران با شلیک موشک‌ها

به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس، در هفته‌های اخیر، با افزایش هشدارهای سازمان هواشناسی درباره وضعیت ناسالم هوای تهران و چند شهر بزرگ دیگر، فرضیه‌ای در فضای عمومی قوت گرفت: آیا آلودگی هوا، از تبعات جنگ ۱۲ روزه و حملات موشکی اسرائیل است؟ این فرض به‌ویژه پس از اختلال در سامانه‌های داخلی پایش کیفیت هوا و انتشار گزارش‌های متناقض تقویت شد. اما بررسی‌های علمی و اظهارات مقام‌های مسئول، روایت متفاوتی را ارائه می‌دهد.

اختلال در سامانه‌های پایش و گمانه‌زنی‌ها درباره سانسور داده‌ها

در روز ۱۸ تیر، سامانه‌های داخلی اعلام کیفیت هوا، از جمله شرکت کنترل کیفیت هوای تهران و سامانه ملی پایش آلاینده‌ها، با اختلال گسترده روبه‌رو شدند. برخی ساعات شاخص آلودگی صفر و برخی ساعات عدد ۱۲۳ را نشان می‌دادند، درحالی‌که سامانه‌های بین‌المللی مانند AQICN، وضعیت هوا در ۵ منطقه تهران را «ناسالم برای همه» اعلام کردند. همزمانی این اختلال با اوج آلودگی، به گمانه‌زنی درباره سانسور اطلاعات دامن زد.

بررسی علمی منشأ آلودگی؛ گرد و غبار منطقه‌ای، نه جنگ

با این حال، متخصصان محیط‌زیست و اقلیم‌شناسی، از جمله احد وظیفه رئیس مرکز اقلیم و خشکسالی، فرضیه تأثیر جنگ و موشک‌باران بر آلودگی هوای تهران را رد کرده‌اند. به گفته او، منشأ اصلی آلودگی، خیزش گرد و غبار از نواحی خشک عراق، سوریه، افغانستان، ترکمنستان و حتی کانون‌های داخلی مانند دریاچه نمک قم و تالاب گاوخونی است. کاهش بارندگی و خشکی شدید منطقه، زمینه‌ساز طوفان‌های گرد و غبار شده که با سرعت باد به تهران و دیگر شهرها رسیده‌اند.

آیا ترکیبات سوخت موشک‌ها خطر ماندگاری دارد؟

برخی منابع تخصصی درباره سوخت موشک‌ها توضیح داده‌اند که ترکیباتی مانند آلومینیوم پودر شده، آمونیوم پرکلرات و اکسید آهن، به‌طور معمول تنها تا ۴۸ ساعت در هوا باقی می‌مانند. کارشناسان شیمی نیز تأکید می‌کنند که در صورت عدم استفاده از مواد شیمیایی ممنوعه، تأثیر محیط‌زیستی این ترکیبات ناچیز و گذراست. سلاح‌های معمولی انفجاری بیشتر گرد و خاک موقت ایجاد می‌کنند که با وزش باد پخش و ته‌نشین می‌شود.

رد علمی فرضیه تأثیر جنگ بر آلودگی هوای ایران

در نهایت، تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های بین‌المللی به‌روشنی مسیر حرکت گرد و خاک را از مناطق بی‌ارتباط با جنگ به سمت ایران نشان می‌دهند. حتی شهرهایی که اصلاً هدف حمله قرار نگرفتند، از شدت آلودگی هوای مشابهی برخوردار بودند. گزارش نشریه معتبر Bulletin of the Atomic Scientists نیز با تأکید بر آلودگی‌های جنگی، منشأ آلودگی فعلی در ایران را تأیید نکرده است.