تداوم بحران ناترازی برق؛ تابستان داغ برای صنایع ایران

به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس،  با وجود وعده‌های دولت برای حل ناترازی برق در تابستان، گزارش‌ها نشان می‌دهد که مصرف برق به طور مداوم افزایش یافته و صنایع اولین قربانی قطعی برق خواهند بود. دولت بر صرفه‌جویی و مدیریت مصرف تأکید دارد، اما کارشناسان معتقدند که این راهکارها به تنهایی کافی نیستند و حل بحران نیازمند یک برنامه جامع و بلندمدت است. درحالی‌که ظرفیت نیروگاهی کشور افزایش یافته، رشد تقاضا و چالش‌های زیرساختی باعث شده‌اند که ناترازی برق وارد چهارمین سال خود شود.

وضعیت ناترازی برق در کشور

با گذشت چهار دهه از توسعه صنعت برق ایران، دسترسی به برق در سراسر کشور افزایش چشمگیری داشته، اما همزمان ناترازی میان تولید و مصرف برق نیز به یک بحران تبدیل شده است. بر اساس آمارها، تعداد مشترکان برق از ۳.۴ میلیون نفر در سال ۱۳۵۷ به بیش از ۴۱ میلیون نفر در سال ۱۴۰۳ رسیده است. با این حال، ظرفیت تولید برق کشور که از ۷۰۲۴ مگاوات در سال ۱۳۵۷ به ۹۴ هزار و ۵۱۱ مگاوات در سال ۱۴۰۳ افزایش یافته، همچنان پاسخگوی رشد فزاینده مصرف نیست. میزان مصرف برق در سال جاری به ۷۹ هزار و ۸۷۲ مگاوات رسیده و پیش‌بینی می‌شود در تابستان پیش‌رو با افزایش مصرف ناشی از سیستم‌های سرمایشی، این رقم بیش از پیش رشد کند.

وعده‌های دولت و چالش‌های پیش‌رو

رئیس‌جمهوری مردم را به صرفه‌جویی در مصرف برق دعوت کرده و تأکید دارد که کاهش ۱۰ درصدی مصرف می‌تواند تا ۲۰ میلیارد دلار صرفه‌جویی اقتصادی به همراه داشته باشد. در همین حال، وزیر نیرو وعده داده است که تا تابستان پیش‌رو ناترازی برق را برطرف کند. به گفته عباس علی‌آبادی، سه محور اصلی برنامه دولت برای عبور از بحران شامل افزایش بهره‌وری نیروگاه‌ها، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و مدیریت مصرف است. با این حال، کارشناسان معتقدند که این اقدامات برای حل معضل ناترازی کافی نیست و اجرای آنها در بازه‌ای کوتاه‌مدت امکان‌پذیر نخواهد بود.

دیدگاه کارشناسان؛ آیا وعده‌ها عملی هستند؟

هاشم اورعی، کارشناس برق و استاد دانشگاه شریف، معتقد است که حل بحران انرژی نیازمند یک نگاه بلندمدت و برنامه‌ریزی دقیق است. او تأکید دارد که دولت باید به جای مقصر جلوه دادن نهادهای مختلف، با مردم صادقانه درباره وضعیت موجود صحبت کند. به گفته او، برای عبور از این بحران، ابتدا باید روند ناترازی را کنترل و سپس برای ایجاد یک وضعیت پایدار، برنامه‌ای حداقل سه تا پنج‌ساله تدوین کرد.

وی پیشنهاد می‌کند که دولت یک اتاق فکر متشکل از متخصصان مستقل را تشکیل دهد تا یک برنامه جامع انرژی برای دهه آینده طراحی کند. در عین حال، برای کوتاه‌مدت نیز باید یک برنامه ضربتی تدوین شود که علاوه بر بهینه‌سازی مصرف، از سیستم‌های تشویقی برای کاهش تقاضا در ساعات اوج مصرف استفاده کند. یکی از راهکارهای پیشنهادی، ارائه مشوق‌های مالی به صنایع برای کاهش مصرف در ساعات پیک است، روشی که در برخی کشورها به کار گرفته شده و حتی در مواردی قیمت برق به صورت منفی تعیین شده است تا مصرف‌کنندگان تشویق به استفاده بهینه شوند.

نیاز به تغییر سیاست‌های انرژی

یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش‌روی صنعت برق کشور، تمرکز بیش از حد بر انرژی خورشیدی در حوزه تجدیدپذیرها است. اورعی تأکید دارد که توسعه منابع متنوع انرژی‌های تجدیدپذیر، از جمله بادی و زمین‌گرمایی، باید در دستور کار قرار گیرد. با این حال، او هشدار می‌دهد که هیچ‌کدام از این منابع در کوتاه‌مدت نمی‌توانند مشکل ناترازی برق را حل کنند و برای عبور از بحران تابستان پیش‌رو باید به راهکارهای عملی و فوری توجه شود.

در شرایطی که ناترازی برق برای چهارمین سال متوالی ادامه دارد، کارشناسان هشدار می‌دهند که بدون اقدامات فوری و اصلاح سیاست‌های کلان انرژی، قطع برق صنایع و حتی بخش‌های خانگی در تابستان ۱۴۰۴ اجتناب‌ناپذیر خواهد بود.