پشت پرده افت بزرگ طلا؛ آیا زمان خرید رسیده؟

کاهش حدود ۱۹ درصدی قیمت طلا در پنج ماه گذشته ممکن است جذابیت کوتاه‌مدت آن را کاهش داده باشد، اما عملکرد بلندمدت این فلز تصویر متفاوتی نشان می‌دهد. طلای فیزیکی از سال ۲۰۰۰ تاکنون بازدهی بیشتری از بازار سهام آمریکا داشته و طی پنج سال اخیر نزدیک به ۱۲۲ درصد رشد کرده است. نگرانی از بدهی سنگین دولت‌ها، کاهش ارزش پول، خرید بانک‌های مرکزی و نقش طلا در حفاظت از ثروت، همچنان از تقاضا برای آن حمایت می‌کند.

به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس، طلا زنگ نمی‌زند، تیره نمی‌شود، درخشندگی خود را از دست نمی‌دهد، قابلیت تقسیم و شکل‌پذیری دارد و نابودکردن آن تقریباً ناممکن است. این ویژگی‌ها باعث شده است که طی قرن‌ها به‌عنوان ابزاری برای حفظ ثروت باقی بماند. گسترش صندوق‌های قابل معامله در بورس نیز سرمایه‌گذاری در این فلز را آسان‌تر از گذشته کرده است.

یکی از مهم‌ترین دلایل افزایش توجه به طلا، نگرانی سرمایه‌گذاران از بدهی دولت‌های غربی است. نسبت بدهی دولت آمریکا به تولید ناخالص داخلی از ۱۲۰ درصد فراتر رفته و این نسبت در بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و کانادا نیز به ۱۰۰ درصد رسیده یا بیشتر شده است. چنین سطوحی از بدهی، خارج از دوره‌های جنگ جهانی یا فروپاشی کشورها، از نظر تاریخی کم‌سابقه است.

نگرانی اصلی آن است که دولت آمریکا برای کاهش ارزش واقعی بدهی‌های خود، حجم پول را افزایش دهد و با تضعیف دلار به تورم دامن بزند. در چنین شرایطی، نگهداری طلا بخشی از راهبرد محافظت از سبد دارایی در برابر کاهش ارزش پول به شمار می‌رود. طلا همیشه پوشش کاملی در برابر تورم نیست، اما می‌تواند در برابر تصمیم‌های غیرمتعارف دولت‌ها و بحران‌هایی مانند جنگ داخلی، خاموشی گسترده یا بلایای دیگر، نوعی اطمینان ایجاد کند.

بانک‌های مرکزی نیز به یکی از خریداران عمده طلا تبدیل شده‌اند. هدف آنها کاهش وابستگی به پول‌های بدون پشتوانه، به‌ویژه دلار، است. بانک‌های مرکزی جهان در سال ۲۰۲۵ با خرید بی‌سابقه ۱۲۰۰ تن طلا، در عبور قیمت از پنج‌هزار دلار در هر اونس نقش داشتند. آنها در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نیز ۲۵۰ تن دیگر خریدند.

بااین‌حال، سرعت خرید بانک‌های مرکزی اندکی کاهش یافته و برخی سرمایه‌گذاران خرد نیز احتمالاً به‌دلیل افزایش نرخ بهره، طلا را فروخته و به پول نقد روی آورده‌اند. قیمت طلا اکنون به ۳۹۸۳ دلار در هر اونس رسیده است. این احتمال وجود دارد که با شدت‌گرفتن تورم، طلا عملکرد دهه ۱۹۷۰ را تکرار کند؛ دوره‌ای که بهترین دارایی از نظر بازدهی بود. بااین‌همه، تکرار آن تجربه قطعی نیست. طلا در آغاز آن دهه بسیار ارزان بود، اما دشوار است قیمت کنونی آن ارزان تلقی شود. بنابراین، سرمایه‌گذاری در طلا نیز بدون ریسک نیست.

چه میزان طلا باید در سبد دارایی باشد؟

عملکرد بلندمدت طلا باعث شده است شمار بیشتری از مشاوران مالی آن را جزء ضروری سبد سرمایه‌گذاری بدانند. توصیه متعارف، اختصاص حدود پنج درصد از سبد به طلاست؛ هرچند برخی سهم ۱۰ درصد یا بیشتر را پیشنهاد می‌کنند. ری دالیو، مدیر صندوق پوشش ریسک، سهمی تا ۱۵ درصد را مناسب می‌داند.

تعیین سهم مناسب طلا به ایجاد تعادل میان دو هدف بستگی دارد. سرمایه‌گذار باید آن‌قدر طلا داشته باشد که هنگام وقوع بحران، این دارایی واقعاً نقش بیمه را ایفا کند. درعین‌حال، سهم طلا نباید به اندازه‌ای باشد که در دوره‌های رونق، بازده کل سبد را به‌شدت کاهش دهد.

طلا سود جاری ایجاد نمی‌کند؛ بنابراین اگر قیمت آن افزایش نیابد، سرمایه‌گذار درآمد دیگری از محل نگهداری آن به دست نمی‌آورد. با توجه به این ویژگی، سهم کمتر از پنج درصد ممکن است برای ایفای نقش بیمه‌ای کافی نباشد و سهمی نزدیک به ۲۰ درصد نیز بیش‌ازحد بالا باشد.

طلای فیزیکی؛ دارایی روزهای بحرانی

نگهداری طلای فیزیکی هزینه دارد. بانک‌ها برای نگهداری آن در خزانه کارمزد دریافت می‌کنند و نگهداری طلا در خانه نیز هزینه بیمه را افزایش می‌دهد. بااین‌حال، برای کسی که هدفش محافظت در برابر ابرتورم، بحران سیاسی یا بلایای طبیعی است، طلای فیزیکی گزینه مناسب‌تری به شمار می‌رود.

در آمریکا می‌توان طلا را از فروشگاه‌های شمش در منطقه الماس منهتن و در بریتانیا از فروشندگان هاتن گاردن لندن خرید. سفارش اینترنتی نیز امکان‌پذیر است. تنوع سکه و شمش زیاد است و انتخاب میان آنها تا حد زیادی به ترجیح خریدار بستگی دارد.

در بریتانیا، افرادی که نگران مالیات هستند می‌توانند سکه‌های طلای ساورین بخرند. این سکه‌ها به‌دلیل آنکه پول قانونی شناخته می‌شوند، مزیت مالیاتی دارند، اما با قیمتی بالاتر از ارزش طلای موجود در آنها فروخته می‌شوند. برای نگهداری ثروت زیاد نیز شمش‌های یک‌کیلوگرمی با قیمت تقریبی ۱۳۰ هزار دلار مناسب‌اند؛ البته چنین شمش‌هایی بهتر است در خزانه بانک نگهداری و بیمه شوند.

یک قطعه بزرگ طلا در زمان بحران برای تأمین مخارج روزانه چندان کاربردی نیست و نگهداری مقداری پول نقد در خانه نیز ضرورت دارد. در کنار آن، بسته‌های ۱۰تایی شمش پنج‌گرمی با قیمت حدود ۶۲۰۰ پوند یا ۸۳۰۰ دلار و شمش‌های یک‌گرمی با قیمت تقریبی ۱۳۰ پوند یا ۱۷۵ دلار می‌توانند مفیدتر باشند. این قطعات کوچک و پنهان‌کردن آنها آسان است و در صورت وقوع بحران، قابلیت استفاده بیشتری دارند.

در آمریکا شمش‌های کوچک از فروشگاه‌های والمارت و کاستکو و حتی به‌صورت اینترنتی عرضه می‌شوند. در بریتانیا نیز بیشتر فروشندگان طلا آنها را می‌فروشند. برخی از این قطعات در کارت‌های هدیه با نام‌هایی مانند باربی، هات‌ویلز و گربه خوش‌شانس قرار می‌گیرند. فرودگاه بین‌المللی دبی نیز یکی از محل‌های مناسب برای خرید شمش‌های یک‌گرمی است.

صندوق طلا؛ مالکیت آسان و کم‌هزینه

کسانی که می‌خواهند از تغییرات قیمت طلا بهره‌مند شوند، اما تمایلی به تحمل هزینه و دردسر نگهداری آن ندارند، می‌توانند صندوق‌های قابل معامله با پشتوانه طلای فیزیکی را انتخاب کنند. این صندوق‌ها در مجموع به حدود ۶۰۰ میلیارد دلار طلای واقعی متصل‌اند. صندوق‌های مناسب با هزینه اندک، تغییرات قیمت طلا را با دقت زیادی دنبال می‌کنند.

مزیت اصلی این ابزارها، سهولت خریدوفروش و حذف مشکلات حمل، بیمه و نگهداری است. بااین‌حال، سرمایه‌گذار به‌جای در اختیار داشتن مستقیم شمش یا سکه، مالک واحدهای یک ابزار مالی می‌شود. بنابراین، صندوق بورسی برای سرمایه‌گذاری و دنبال‌کردن قیمت مناسب است، اما در بحران‌های شدید، کارکرد طلای فیزیکی را ندارد.