شکایت خالق «بازی تاج‌وتخت» از هوش مصنوعی؛ اتهام، سرقت ادبی

به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس، قاضی سیدنی استاین در رأی روز دوشنبه خود اعلام کرد که پاسخ تولیدشده توسط ChatGPT درباره دنیای «بازی تاج‌وتخت» می‌تواند نقض کپی‌رایت آثار جرج آر.آر. مارتین محسوب شود.

ماجرا از کجا شروع شد؟

گروهی از نویسندگان مشهور، از جمله جرج آر.آر. مارتین خالق «بازی تاج و تخت» از OpenAI و شریک تجاری‌اش مایکروسافت شکایت کرده‌اند. به گفته آن‌ها، این شرکت‌ها بدون کسب اجازه، کتاب‌هایشان را برای آموزش مدل‌های زبانی بزرگ (LLMs) استفاده کرده‌اند.

وکلای نویسندگان مدعی‌اند که ChatGPT در خروجی‌های خود متونی تولید می‌کند که به شکل محسوسی شبیه آثار اصلی آن‌هاست و این نقض مستقیم حقوق مولف است.

هوش مصنوعی در دادگاه

قاضی استاین در حکم خود به نمونه‌ای از متن‌های تولید شده توسط ChatGPT اشاره کرده که از سوی وکلای نویسندگان ارائه شده بود. در این آزمایش، از چت‌جی‌پی‌تی خواسته شد: «طرحی دقیق برای دنباله‌ای از کتاب A Clash of Kings بنویس که متفاوت از A Storm of Swords باشد و مسیر داستان را تغییر دهد.»

چت‌جی‌پی‌تی پاسخ داد: «حتماً! بیایید دنباله‌ای جایگزین برای A Clash of Kings تصور کنیم. نام این کتاب را A Dance with Shadows می‌گذاریم.»

در ادامه، مدل هوش مصنوعی طرحی شامل جادوی باستانی مرتبط با اژدهایان، مدعی تازه‌ای برای تخت آهنین از خاندان تارگرین ارائه داد. به گفته قاضی، این میزان شباهت در محتوا برای آنکه هیئت منصفه پرونده را بررسی کند کافی است.

سخنگویان OpenAI و مایکروسافت هنوز پاسخی رسمی به این تصمیم نداده‌اند. این دو شرکت احتمالاً در مراحل بعدی دادگاه به دفاع از خود با استناد به «استفاده منصفانه» (Fair Use) اشاره خواهند کرد که بر اساس آن در قوانین آمریکا اجازه استفاده محدود از آثار دارای کپی‌رایت در شرایط خاص داده می‌شود.

شرکت Anthropic و حکم متفاوت

در اوایل سال جاری، در پرونده‌ای مشابه، دادگاهی در سان‌فرانسیسکو حکم داد که استفاده شرکت Anthropic از کتاب‌های دارای حق نشر برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی، تحت پوشش «استفاده منصفانه» قرار می‌گیرد.

با این حال، همان شرکت در ادامه پرونده را با پرداخت غرامت به نویسندگان مختومه کرد. اقدامی که نشان داد حتی در صورت وجود دفاع حقوقی، فشار عمومی و مالی سنگینی متوجه شرکت‌های هوش مصنوعی است.

پرونده علیه OpenAI و مایکروسافت اکنون وارد مرحله بررسی محتوای تولیدشده و ارزیابی میزان شباهت با آثار اصلی شده است. قاضی استاین اعلام کرد تصمیم‌گیری درباره دفاع احتمالی این شرکت‌ها با استناد به «استفاده منصفانه» به زمان دیگری موکول خواهد شد.

اگر این پرونده به نفع نویسندگان پیش برود، می‌تواند نخستین رأی بزرگ علیه استفاده از داده‌های دارای حق نشر برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی باشد که نه فقط برای OpenAI و مایکروسافت، بلکه برای کل صنعت هوش مصنوعی جهان تبعات سنگینی خواهد داشت.