طلا کانال مهم را از دست داد؛ خروج سرمایه‌ها شدت گرفت

به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس،  بهای هر اونس طلا روز سه‌شنبه به کمتر از ۴ هزار دلار سقوط کرد و در معاملات اولیه حتی تا ۳۹۴۲.۹۹ دلار نیز پایین آمد که پایین‌ترین سطح قیمت از ماه نوامبر تاکنون محسوب می شود. اگرچه قیمت در ادامه بخشی از افت خود را جبران کرد، اما همچنان نسبت به سه ماه گذشته نزدیک به ۱۴ درصد کاهش نشان می‌دهد. این افت، طلا را در مسیر ثبت ضعیف‌ترین عملکرد فصلی خود در بیش از ده سال اخیر قرار داده است؛ تغییری قابل توجه برای بازاری که تنها چند ماه قبل رکوردهای تاریخی را تجربه می‌کرد.

در ماه ژانویه، قیمت طلا تحت تأثیر موج گسترده سفته‌بازی سرمایه‌گذاران خرد تا نزدیکی ۵۵۹۵ دلار برای هر اونس افزایش یافته بود. اما این روند صعودی اکنون جای خود را به اصلاحی شدید داده و بخش قابل توجهی از رشد ابتدای سال از بین رفته است.

تغییر سیاست فدرال رزرو، مهم‌ترین عامل فشار بر طلا

مهم‌ترین عامل تغییر روند بازار، افزایش انتظارها برای رشد نرخ‌های بهره در آمریکا است. با اتخاذ رویکردی انقباضی از سوی کوین وارش، رئیس جدید فدرال رزرو، بازارها احتمال می‌دهند بانک مرکزی آمریکا برای مهار تورم در ادامه سال نرخ‌های بهره را افزایش دهد.

تحلیلگران معتقدند همین تغییر انتظارات، مهم‌ترین عامل عقب‌نشینی قیمت طلا بوده است. از آنجا که طلا سود یا بهره‌ای برای سرمایه‌گذار ایجاد نمی‌کند، افزایش نرخ‌های بهره معمولاً جذابیت دارایی‌های دارای بازده، مانند اوراق خزانه و سایر اوراق بدهی را افزایش می‌دهد و در نتیجه بخشی از سرمایه از بازار طلا خارج می‌شود.

به همین دلیل، هرچه احتمال سیاست پولی سختگیرانه‌تر افزایش یافته، فشار فروش در بازار طلا نیز بیشتر شده است.

سرمایه‌ها از طلا به سمت بازارهای دیگر حرکت کردند

بازار طلا طی دو سال گذشته تقریباً روندی صعودی و مستمر را تجربه کرده بود، اما امسال نوسان‌های شدیدی را پشت سر گذاشته است. در حالی که جنگ خاورمیانه قیمت نفت را افزایش داده و نگرانی‌هایی درباره تورم ایجاد کرده، همین نگرانی‌ها در نهایت انتظارات برای افزایش نرخ بهره را نیز تقویت کرده است؛ موضوعی که برخلاف انتظار اولیه، به افت قیمت طلا انجامیده است.

همزمان بسیاری از سرمایه‌گذارانی که با استفاده از اعتبار مالی وارد بازار طلا شده بودند، با کاهش قیمت‌ها موقعیت‌های خود را به سرعت بستند و فشار فروش را تشدید کردند.

در کنار این موضوع، بخشی از سرمایه‌گذاران نیز منابع خود را از بازار طلا خارج کرده و به سمت دارایی‌هایی هدایت کرده‌اند که بازدهی بیشتری انتظار می‌رود؛ از جمله سهام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، تولیدکنندگان تراشه و همچنین عرضه اولیه تاریخی شرکت اسپیس‌ایکس.

این جابه‌جایی سرمایه نشان می‌دهد روایت غالب بازارها نسبت به ماه‌های گذشته تغییر کرده و توجه سرمایه‌گذاران از دارایی‌های امن به سمت فرصت‌های رشد منتقل شده است.

خروج سرمایه از صندوق‌های طلا و محدودیت‌های چین

یکی دیگر از عوامل فشار بر بازار، ادامه خروج سرمایه از صندوق‌های قابل معامله مبتنی بر طلا بوده است. بر اساس آمار شورای جهانی طلا، ماه ژوئن دومین ماه متوالی است که این صندوق‌ها با خروج خالص سرمایه روبه‌رو می‌شوند. کاهش سرمایه‌گذاری در این صندوق‌ها معمولاً نشانه افت تقاضای سرمایه‌گذاری برای طلا محسوب می‌شود و می‌تواند فشار نزولی بر قیمت‌ها وارد کند.

در همین زمان، برخی بانک‌های بزرگ چین نیز محدودیت‌های تازه‌ای برای معاملات فلزات گران‌بها توسط سرمایه‌گذاران خرد اعمال کرده‌اند. بانک‌های ICBC و China Guangfa Bank اعلام کرده‌اند از ماه آینده معاملات قراردادهای آتی فلزات گران‌بها برای مشتریان خرد محدود خواهد شد.

این تصمیم بازتاب نگرانی نهادهای نظارتی چین از افزایش سفته‌بازی در بازار طلا و نقره است. البته سرمایه‌گذاران چینی همچنان امکان خرید و فروش شمش و سکه طلا را خواهند داشت، اما محدود شدن معاملات مشتقه می‌تواند بخشی از تقاضای سفته‌بازانه بازار را کاهش دهد. تحلیلگران معتقدند هر اقدامی که خرید طلا را محدود کند، به طور طبیعی بر قیمت این فلز فشار وارد خواهد کرد.

تغییر روایت بازار؛ از طلا به هوش مصنوعی

کارشناسان تأکید می‌کنند که افت اخیر قیمت طلا حاصل یک عامل واحد نیست، بلکه مجموعه‌ای از متغیرها همزمان بازار را تحت تأثیر قرار داده‌اند. تقویت ارزش دلار، خروج سرمایه از صندوق‌های طلا، ابهام درباره سیاست آینده فدرال رزرو و کاهش جذابیت استراتژی موسوم به «کاهش ارزش پول» همگی در این روند نقش داشته‌اند.

این استراتژی بر این فرض استوار بود که سرمایه‌گذاران برای حفظ ارزش دارایی‌های خود از ارزهای رایج خارج شده و به دارایی‌هایی مانند طلا یا بیت‌کوین روی می‌آورند. اما اکنون با تغییر شرایط اقتصاد کلان، جذابیت این روایت نیز کاهش یافته است.

در مقابل، بازارهای مالی بیش از گذشته بر فرصت‌های سرمایه‌گذاری در حوزه هوش مصنوعی، فناوری و شرکت‌های بزرگ نوآور متمرکز شده‌اند و همین موضوع موجب انتقال بخشی از سرمایه‌ها از بازار طلا به سایر بازارهای دارایی شده است.

آیا بانک‌های مرکزی مانع افت بیشتر خواهند شد؟

با وجود فشارهای موجود، برخی تحلیلگران معتقدند بازار طلا همچنان از یک عامل حمایتی مهم برخوردار است. به باور آنها، تقاضای بانک‌های مرکزی برای خرید طلا می‌تواند مانع از افت شدیدتر قیمت‌ها شود و نوعی کف قیمتی برای بازار ایجاد کند. هرچند این عامل تاکنون نتوانسته روند نزولی بازار را متوقف کند، اما ممکن است در ادامه از شدت کاهش قیمت‌ها بکاهد.

در مجموع، بازار جهانی طلا پس از دو سال رشد مداوم، اکنون وارد مرحله‌ای از اصلاح شده است؛ اصلاحی که حاصل همزمان تغییر سیاست پولی آمریکا، خروج سرمایه از بازار طلا، انتقال سرمایه‌ها به دارایی‌های پرریسک‌تر، محدود شدن فعالیت سرمایه‌گذاران خرد در چین و تغییر انتظارات سرمایه‌گذاران نسبت به آینده اقتصاد جهانی است. تا زمانی که این عوامل پابرجا باشند، چشم‌انداز کوتاه‌مدت طلا همچنان با فشار نزولی همراه خواهد بود.