نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
به گزارش پایگاه خبری پیام خلیج فارس، در روزهای اخیر، بازار فلزات گران‌بها شاهد جهشی تاریخی بوده است. قیمت طلا با به 4,442 دلار در هر اونس رسید و نقره نیز رکورد 69.44 دلار را ثبت کرد. این حرکت صعودی، بازتاب چند عامل ساختاری است که به‌طور هم‌زمان فضای اقتصاد جهانی را دچار نااطمینانی کرده‌اند. از تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی گرفته تا تضعیف اعتماد به سیاست‌های پولی و مالی آمریکا، همه این عوامل در حال سوق دادن سرمایه‌ها به سمت دارایی‌هایی هستند که نقش پناهگاه امن را ایفا می‌کنند.
در مرکز این تحولات، تشدید فشار آمریکا بر صادرات نفت ونزوئلا قرار دارد. تشدید محاصره نفتی این کشور و احتمال اقدام نظامی، ریسک اختلال در عرضه انرژی را افزایش داده و بار دیگر حساسیت بازارها نسبت به شوک‌های ژئوپلیتیکی را برجسته کرده است. در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران به‌دنبال دارایی‌هایی می‌روند که هم در برابر تنش‌های سیاسی مصون باشند و هم در برابر تضعیف ارزش پول‌های رایج. طلا دقیقاً در همین نقطه قرار می‌گیرد؛ دارایی‌ای که هم پوشش ریسک ژئوپلیتیکی محسوب می‌شود و هم سپری در برابر کاهش ارزش ارزها.
نکته مهم آن است که این‌بار واکنش بازار، برخلاف دوره‌های پیشین، کمتر در بازار سهام یا اوراق قرضه بروز یافته و بیشتر در بازار کالاها، به‌ویژه فلزات گران‌بها، متمرکز شده است. این رفتار نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران ترجیح داده‌اند ضمن حفظ حضور در بازارها، ریسک‌های کلان را از طریق ابزارهایی پوشش دهند که کمترین وابستگی را به نظام مالی متعارف دارند. طلا در این چارچوب، نه به‌عنوان دارایی جایگزین بلکه به‌عنوان مکمل پرتفوی سرمایه‌گذاری عمل می‌کند.
شتاب رشد قیمت‌ها به حدی بوده که طلا و نقره در آستانه ثبت بزرگ‌ترین جهش سالانه خود از سال 1979 قرار گرفته‌اند؛ سالی که انقلاب ایران و شوک نفتی ناشی از آن، ساختار بازارهای جهانی را دگرگون کرد. از ابتدای سال جاری تاکنون، قیمت طلا 69 درصد و نقره 137 درصد افزایش یافته است. این مقایسه تاریخی نشان می‌دهد بازارها شرایط کنونی را نه یک نوسان معمولی، بلکه وضعیتی استثنایی تلقی می‌کنند که می‌تواند پیامدهای بلندمدت داشته باشد.
در کنار ریسک‌های ژئوپلیتیکی، فضای سیاست‌گذاری در آمریکا نیز به تشدید این روند کمک کرده است. اعمال تعرفه‌های متقابل گسترده، تضعیف استقلال بانک مرکزی آمریکا و افزایش تنش میان سیاست‌گذار پولی و دولت، باعث شده اعتماد به ثبات چارچوب‌های اقتصادی آمریکا کاهش یابد. این نااطمینانی سیاستی، سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌هایی سوق داده که خارج از کنترل مستقیم دولت‌ها و بانک‌های مرکزی قرار دارند.
هم‌زمان، انتظارات بازار نسبت به کاهش نرخ بهره در سال آینده تقویت شده است. کاهش نرخ بهره به‌طور سنتی به نفع طلا تمام می‌شود، زیرا بازدهی دارایی‌های بدون ریسک مانند اوراق قرضه را کاهش می‌دهد و جذابیت نگهداری دارایی‌هایی بدون سود دوره‌ای، اما با ارزش ذاتی، را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، طلا به‌عنوان دارایی‌ای که هزینه فرصت نگهداری آن کاهش می‌یابد، مورد توجه بیشتری قرار می‌گیرد.
تحلیلگران بازار بر این باورند که سرمایه‌گذاران در عمل در حال خرید بیمه در برابر یک نظام مالی و ژئوپلیتیکی شکننده هستند؛ بیمه‌ای که هرچه نااطمینانی‌ها بیشتر می‌شود، هزینه آن نیز افزایش می‌یابد. افزون بر این، روندهای بلندمدتی مانند کاهش جهانی‌سازی و کاهش وابستگی بانک‌های مرکزی به دلار، نقش حمایتی مضاعفی برای طلا ایجاد کرده است. در این چارچوب، تشدید فشار بر صادرات نفت ونزوئلا نه‌تنها یک رویداد سیاسی، بلکه عاملی مستقیم برای افزایش ریسک تورمی از مسیر تهدید عرضه انرژی تلقی می‌شود؛ عاملی که بازارها را بیش‌ازپیش به سمت طلا سوق می‌دهد.
البته برخی تحلیل‌ها تأکید دارند که هرچند تنش‌های ژئوپلیتیکی نقش حمایتی دارند، اما بخش مهمی از رشد قیمت‌ها ناشی از جو صعودی بازار و انتظارات مثبت سرمایه‌گذاران است. به بیان دیگر، ترکیب عوامل روانی و بنیادین، دست‌به‌دست هم داده‌اند تا قیمت‌ها را به سطوح بی‌سابقه برسانند.
در همین حال، سایر بازارهای کالایی نیز از این فضای نااطمینانی بی‌نصیب نمانده‌اند. مس، به‌عنوان فلزی که شاخصی از سلامت اقتصاد جهانی تلقی می‌شود، به رکوردی نزدیک به 12 هزار دلار در هر تن رسیده است. اختلالات عرضه، نگرانی از کمبود و انتقال گسترده مس به آمریکا در واکنش به احتمال اعمال تعرفه‌های جدید، موجب کاهش ذخایر در سایر مناطق و افزایش قیمت‌ها شده است. این روند نشان می‌دهد که نااطمینانی سیاستی و تجاری، تنها محدود به فلزات گران‌بها نیست و بازار فلزات صنعتی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
بازار نفت نیز واکنش مشابهی نشان داده است. با تشدید فشار آمریکا بر ونزوئلا، قیمت نفت برنت با رشد 2.2 درصدی به 61.80 دلار در هر بشکه رسید. این افزایش، بار دیگر پیوند میان تنش‌های ژئوپلیتیکی، ریسک عرضه انرژی و رفتار بازارهای مالی را برجسته می‌کند.
در مجموع، جهش تاریخی قیمت طلا و نقره را باید نشانه‌ای از تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در مواجهه با جهانی پرریسک‌تر دانست. جهانی که در آن مرز میان ریسک‌های مالی، سیاسی و ژئوپلیتیکی کمرنگ شده و دارایی‌هایی مانند طلا، بیش از هر زمان دیگر، نقش لنگر ثبات را در پرتفوی سرمایه‌گذاران ایفا می‌کنند.
بازار رمزارزها یکی از پرهزینه‌ترین روزهای تاریخ خود را پشت سر گذاشت. در فاصله چند ساعت، دو حمله سایبری به صرافی بایننس و پلتفرم پیش‌بینی پولی‌مارکت، به سرقت مجموعاً حدود ۶.۳ میلیارد دلار و ۲.۶ میلیون دلار دارایی انجامید. حمله به بایننس که احتمالاً به هکرهای کره شمالی نسبت داده می‌شود، بزرگ‌ترین سرقت تاریخ بازار رمزارزها توصیف شده است. اگرچه هر دو شرکت وعده دادند خسارت کاربران را به‌طور کامل جبران کنند، اما این اتفاق بار دیگر ضعف‌های امنیتی پلتفرم‌های مبتنی بر رمزارز و تفاوت اساسی آنها با نظام بانکی سنتی در زمینه حمایت از سپرده‌گذاران را برجسته کرده است.
چند سال طول می‌کشد تا یک خانوار ایرانی صاحب‌خانه شود؟ معاون وزیر راه‌وشهرسازی می‌گوید متوسط دوره دسترسی به مسکن در مناطق شهری ۸.۵ سال و دوره انتظار با فرض پس‌انداز یک‌سوم درآمد حدود ۲۶ تا ۲۷ سال است. او با این محاسبات، اظهاراتی را که از انتظار بیش از ۱۰۰ ساله برای خانه‌دار شدن سخن می‌گویند، فاقد مبنای علمی می‌داند. اختلاف بر سر این اعداد فقط یک مناقشه آماری نیست و به دو برداشت متفاوت از توان واقعی خانوارها برای خرید مسکن بازمی‌گردد.
ایران با وجود برخورداری از یک پول ملی و سیاست‌های پولی و ارزی مشترک، با چند جغرافیای متفاوت تورم روبه‌روست. تازه‌ترین آمار مرکز آمار ایران نشان می‌دهد فاصله تورم سالانه میان ایلام و تهران در مهرماه ۱۴۰۵ به بیش از ۳۲ واحد درصد رسیده است. ایلام با تورم سالانه ۹۶ درصدی گران‌ترین استان از نظر سرعت افزایش قیمت‌هاست، درحالی‌که تهران با ۶۳.۶ درصد پایین‌ترین نرخ را ثبت کرده است.
بررسی عملکرد بازارهای مالی نشان می‌دهد که اونس طلا و نقره، دلار و طلای ۱۸ عیار در هفته منتهی به آبانماه روندی نزولی را تجربه کردند.